انواع سيستم های روانكاری درون موتور

انواع سیستم های روانکاری درون موتور

در موتور یک خودرو ، با توجه به وجود انواع مختلف نیروها، نیاز به سیستم های مختلف روانکاری است.

در حالت کلی می توان نیروهای مکانیکی بین قطعات را به دو دسته اصلی نیروهای دورانی ـ فشاری و نیروهای مالشی تقسیم کرد.

نیروی دورانی ـ فشاری در قطعاتی مانند میل لنگ و میل سوپاپ به وجود آمده و نیروی مالشی در مناطقی مانند سیلندر ـ پیستون و یا سوپاپ وجود خواهد داشت. مجموعه سیلندر و پیستون به دو طریق روانکاری می شوند. در حالت اول روغن ازطریق مجرای تعبیه شده روی شاتون، به جداره سیلندر رسیده و در حالت دیگر با پاشیده شدن روغن توسط محورهای میل لنگ این کار انجام می شود. در نهایت روانکار با ایجاد لایه ای مناسب بین رینگ، پیستون و جداره سیلندر علاوه بر جلوگیری از تماس مستقیم سطوح، از فرار گازهای متراکم درون محفظه احتراق جلوگیری کرده و سپس توسط رینگ روغن جارو شده و به کارتر می ریزد. ازطرف دیگر، سیستم روانکاری در قطعاتی مانند میل لنگ و میل سوپاپ با روش مذکور متفاوت بوده و با توجه به نوع محورها و یاتاقان ها (ازنظر تحرک) روانکاری انجام می گیرد.



یاتاقان های ثابت میل لنگ روی محور اصلی آن قرارگرفته و توسط مدار اصلی روغن تغذیه می شوند. در حالی که یاتاقان های متحرک (محور لنگ) ازطریق کانال هایی که از محورهای ثابت به آنها می رسد، روانکاری می شوند. نکته بسیار مهمی که در ارتباط با روانکاری یاتاقان و میل لنگ وجود دارد، سرعت چرخش (دور) میل لنگ درون یاتاقان است. در ابتدای استارت هنگامی که دور موتور صفر است، میل لنگ روی یاتاقان تکیه کرده و به تدریج با افزایش سرعت گردش میل لنگ (با توجه به لقی بین یاتاقان و میل لنگ) روغن به زیر محور میل لنگ کشیده شده و آن را بلند می کند. بنابراین هرگز نباید اجازه داد که دور موتور از حد معینی (بخصوص تحت بار زیاد) کمتر شود که با انتخاب دنده مناسب و سنگین می توان این مسئله را حل کرد. از نکات دیگر در ارتباط با روانکاری میل لنگ، نشت روغن از انتهای میل لنگ و ورود آن به قسمت فلایویل و صفحه کلاچ است که برای جلوگیری از این امر از کاسه نمد استفاده می شود. به همین دلیل بازرسی و تعویض کاسه نمدها درصورت لزوم، از عوامل مؤثر در عملکرد صحیح صفحه کلاچ و فلایویل است.



روغن و نقش آنالیز آن در مراقبت از وضعیت موتور دیزل

استفاده از برنامه آنالیز روغن یکی از روش های ‏موفق و مورد تایید برای مراقبت از وضعیت ماشین آلات و جلوگیری از آسیب دیدگی قطعات آنها درطول ۳ دهه گذشته بوده است.‏

روغن موتور که یکی از اجزای مصرفی موتورهای احتراق داخلی است، عمر محدودی دارد و باید پس از مدت زمان معینی، روغن موتور نو جایگزین آن شود. اما ‏آن چیزی که همواره مورد بحث قرار دارد زمان دقیق تعویض روغن موتور است. ‏در گروه روغن موتورها، پارامتری به نام ذخیره قلیائیت کل(TBN) با واحد ‏mg KOH/g‏ ‏وجود دارد که یکی از ویژگیهای بارز هر روغن موتور است. این عدد در هر روغن ‏نشان دهنده خاصیت قلیایی آن روغن و یا به عبارت دیگر توانایی آن روغن برای خنثی کردن ‏اسیدهای تشکیل شده درون روغن، ناشی از اکسیداسیون روغن یا دیگر عوامل است که در اثر ‏کارکرد روغن موتور ایجاد می شوند.

برای تعیین زمان دقیق طول عمر یک روغن موتور باید از ‏TBN‏ روغن نو یا روغن کارکرده مطلع شویم. هنگامی که از زمان استفاده از روغن موتور می ‏گذرد، ‏TBN‏ روغن افت می کند. این پدیده نشان دهنده کاهش توانایی روغن برای مقابله با ‏مواد اسیدی و یا تمام شدن مواد افزودنی پاک کننده روغن موتور است. تجربه نشان می دهد، هنگامی که میزان ‏TBN‏ روغن به نصف ‏TBN‏ روغن نو می رسد، بهترین زمان تعویض روغن ‏موتور فرا می رسد. در حال حاضر اندازه گیری ‏TBN‏، تنها در آزمایشگاه های روغن امکان پذیراست. به همین دلیل برای تعیین ‏TBN‏ روغن، باید از روغن موتور نمونه گیری و به آزمایشگاه ارسال ‏شود. ‏از طرف دیگر امروزه در برنامه های پیشرفته مراقبت از وضعیت، به روغن موتوری که با بسیاری ‏از قسمت های حساس درون یک موتور در تماس است به چشم یک منبع پر ارزش اطلاعات ‏می نگرند. بدین منظور میزان و نوع ذرات فلزی موجود در نمونه روغن را با روش ‏اسپکتروسکوپی یا روشهای مشابه تعیین می کنند. ذرات فلزی روغن نو نشان دهنده مواد ‏افزودنی موجود در آن است. ولی هنگامی که روغن درون موتور شروع به کار می کند، ذرات ‏فلزی ناشی از سایش قطعات موتور مانند میل سوپاپ ها، پیستون و یاتاقان های میل لنگ در ‏روغن موتور افزایش می یابد. هنگامی که این مقادیر از حد مشخصی که در جداول و برنامه ‏ها تعیین شده است فراتر رفت، به مسئول مربوط گوشزد می شود که چه قطعاتی از موتور در ‏حال سایش است و برای حل این مشکل یا باید روغن موتور را تعویض کرد یا نسبت به ‏رفع مشکل مکانیکی موتور اقدام کرد.